Een kind kost geld, en gelukkig heeft Nederland een uitgebreid stelsel van financiële regelingen voor ouders. Kinderbijslag, kindgebonden budget, kinderopvangtoeslag, de zorgtoeslag, het is een landschap van regelingen dat verwarrend kan zijn als je er voor het eerst mee te maken krijgt. Dit artikel geeft een volledig overzicht van alle financiële regelingen waarop ouders met jonge kinderen recht kunnen hebben, inclusief de bedragen, de voorwaarden en hoe je ze aanvraagt.
Kinderbijslag
Kinderbijslag is een basisuitkering van de overheid voor ouders met kinderen. Het is bedoeld als bijdrage in de kosten van het opvoeden van een kind. Kinderbijslag wordt uitgekeerd door de Sociale Verzekeringsbank (SVB).
Wie heeft er recht op? Vrijwel alle ouders in Nederland met kinderen jonger dan 18 jaar. Er zijn geen inkomensdrempels, kinderbijslag is niet afhankelijk van je inkomen. Je moet wel in Nederland wonen of werken en belasting betalen in Nederland.
Hoeveel kinderbijslag? De kinderbijslag wordt vier keer per jaar uitbetaald (per kwartaal). Het bedrag per kwartaal (2025-2026):
Kinderen van 0 tot 5 jaar: circa €278 per kwartaal per kind.
Kinderen van 6 tot 11 jaar: circa €337 per kwartaal per kind.
Kinderen van 12 tot 17 jaar: circa €395 per kwartaal per kind.
De bedragen worden jaarlijks geïndexeerd. Controleer de actuele bedragen op de website van de SVB (svb.nl).
Wanneer begint de kinderbijslag? Kinderbijslag gaat in op het kwartaal nadat het kind is geboren. Als je kind in april wordt geboren, heb je recht op kinderbijslag vanaf het kwartaal dat begint op 1 juli (het derde kwartaal).
Hoe vraag je kinderbijslag aan? Kinderbijslag wordt niet automatisch toegekend, je moet het aanvragen bij de SVB. Dit kan online via svb.nl, doorgaans binnen enkele weken na de geboorte. De SVB stelt ook de DigiD-code in voor het BSN-nummer van het kind, waarna je kinderbijslag kunt aanvragen.
Bijzondere situaties: bij een meerling heb je recht op kinderbijslag voor elk kind afzonderlijk. Bij adoptie of pleegzorg gelden aparte regels, neem contact op met de SVB. Als je gescheiden bent, bepaalt de verblijfssituatie van het kind wie kinderbijslag ontvangt.
Kindgebonden budget
Het kindgebonden budget is een inkomensafhankelijke toeslag bovenop de kinderbijslag. Het is bedoeld voor ouders met een lager tot modaal inkomen. Het kindgebonden budget wordt berekend en uitgekeerd door de Belastingdienst/Toeslagen.
Wie heeft er recht op? Ouders die kinderbijslag ontvangen én een inkomen hebben dat onder een bepaalde grens ligt. De hoogte van het kindgebonden budget neemt af naarmate het inkomen stijgt. Bij een hoog inkomen heb je geen recht meer op kindgebonden budget. De exacte inkomensgrens varieert per jaar en per gezinssituatie, gebruik de toeslagencheck op toeslagen.nl om te bepalen of je recht hebt.
Hoeveel kindgebonden budget? Het bedrag hangt af van je inkomen, het aantal kinderen en de leeftijd van de kinderen. Voor een kind van 0 tot 11 jaar is het maximale bedrag per jaar (2025) circa €1.500 per kind. Voor het tweede en volgende kind zijn er aanvullende bedragen. Alleenstaande ouders ontvangen een extra toeslag (de alleenstaande ouderkop).
Hoe vraag je het aan? Via de website van de Belastingdienst/Toeslagen (toeslagen.nl) of via de DigiD-app. Je kunt een proefberekening maken om te zien waar je recht op hebt. Het kindgebonden budget wordt maandelijks uitbetaald als voorschot op basis van je geschatte inkomen van het lopende jaar. Na het belastingjaar volgt een definitieve berekening op basis van je daadwerkelijke inkomen.
Kinderopvangtoeslag
De kinderopvangtoeslag is een bijdrage van de overheid in de kosten van formele kinderopvang: kinderdagverblijf (KDV), buitenschoolse opvang (BSO) en gastouderopvang. Zie ook het aparte artikel over kinderopvangtoeslag voor een uitgebreide uitleg.
In het kort: beide ouders moeten betaald werk verrichten (of een studie, inburgering, reïntegratie volgen). De toeslag dekt een deel van de kosten, afhankelijk van het inkomen, van circa 33% (hogere inkomens) tot circa 96% (lage inkomens) van de kosten tot een maximumuurtarief. Aanvragen via toeslagen.nl.
Zorgtoeslag
De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de verplichte basisverzekering. Hoewel de zorgtoeslag niet specifiek voor ouders is, zijn de kosten van de zorgverzekering een significant onderdeel van het gezinsbudget. De zorgtoeslag is inkomensafhankelijk en wordt uitbetaald door de Belastingdienst/Toeslagen.
Bij de geboorte van een kind moet je het kind ook aanmelden bij de zorgverzekeraar. Kinderen tot 18 jaar zijn gratis meeverzekerd via de basisverzekering van een ouder, je betaalt geen aparte premie voor het kind. Wel moet je als ouder de eigen bijdrage van €385 per jaar betalen (2025) voor zorgkosten die je zelf maakt; kinderen hebben geen eigen risico.
Kindpakket en aanvullende gemeentelijke regelingen
Naast de landelijke regelingen zijn er ook gemeentelijke regelingen voor gezinnen met een laag inkomen:
Kindpakket / Stichting Leergeld: veel gemeenten bieden via een kindpakket of Stichting Leergeld financiële steun voor kinderen van ouders met een laag inkomen. Dit kan bijdragen aan sportcontributie, schoolkosten, zwemlessen of uitstapjes. Informeer bij je gemeente.
Bijzondere bijstand: als je door bijzondere omstandigheden te maken hebt met extra kosten die je niet kunt betalen (bijvoorbeeld bij een bevalling, voor babyspullen of bij ziekte), kun je bijzondere bijstand aanvragen bij de gemeente. De gemeente beoordeelt de aanvraag op basis van je inkomen en de noodzaak van de kosten.
Gezinsinkomen onder de armoedegrens: als het inkomen onder de bijstandsnorm valt, heb je mogelijk recht op aanvullende uitkeringen van de gemeente. Neem contact op met de sociale dienst van je gemeente.
Premiekorting en fiscale voordelen voor ouders
Naast toeslagen zijn er ook fiscale voordelen die relevant zijn voor ouders:
Inkomensafhankelijke combinatiekorting (IACK): een belastingkorting voor werkende ouders (met name de minstverdienende partner) met kinderen jonger dan 12 jaar. De IACK verlaagt de te betalen belasting en is bedoeld om de arbeidsparticipatie van ouders te stimuleren. De hoogte van de IACK hangt af van het arbeidsinkomen. De IACK wordt automatisch berekend in de aangifte inkomstenbelasting.
Ouderschapsverlofkorting: als je betaald ouderschapsverlof opneemt (zeventig procent van het dagloon via het UWV), is het deel dat je niet ontvangt (dertig procent) in sommige gevallen aftrekbaar als alimentatie-equivalent, dit is fiscaal complex. Raadpleeg een accountant of de Belastingdienst voor jouw situatie.
Planning: toeslagen aanvragen na de geboorte
Na de geboorte van je kind zijn er een aantal financieel-administratieve stappen die je moet ondernemen:
Stap 1: Aangifte geboorte bij de gemeente (binnen drie werkdagen na de geboorte). Je ontvangt een geboorteakte en het kind krijgt een BSN-nummer.
Stap 2: Kinderbijslag aanvragen bij de SVB (svb.nl), dit gaat niet automatisch. Je kunt dit aanvragen zodra je het BSN-nummer van het kind hebt.
Stap 3: Kindgebonden budget aanvragen bij de Belastingdienst/Toeslagen (toeslagen.nl), controleer of je inkomen recht geeft op dit budget.
Stap 4: Kind aanmelden bij de zorgverzekeraar, uiterlijk vier maanden na de geboorte. Als je te laat aanmeldt, kan de verzekeraar de premie met terugwerkende kracht in rekening brengen.
Stap 5: Kinderopvangtoeslag aanvragen als je gebruik maakt van formele kinderopvang, via toeslagen.nl. Zorg dat je een contract hebt met een geregistreerd kinderopvangbureau of erkend gastouderbureau.
Stap 6: Check de gemeentelijke regelingen, neem contact op met de sociale dienst of het Sociaal Loket van je gemeente voor een overzicht van aanvullende regelingen.
Wat kost een kind per jaar?
Het NIBUD (Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting) berekent regelmatig wat een kind kost. Een grove indicatie voor de kosten van een kind in het eerste levensjaar:
Babyuitzet (eenmalig): €1.000 tot €3.000 afhankelijk van wat je nieuw of tweedehands koopt.
Voeding: bij borstvoeding zijn de directe kosten laag; bij kunstvoeding circa €100 tot €150 per maand.
Luiers en verzorging: circa €50 tot €100 per maand (afhankelijk van merk en type).
Kleding: baby’s groeien snel, tweedehands kleding koopt/ruilwisselt veel. Nieuw circa €50 tot €100 per maand.
Kinderopvang: de grootste kostenpost. Een voltijdse plek op een kinderdagverblijf kost circa €1.200 tot €1.700 per maand bruto (voor toeslag). Na de toeslag blijft afhankelijk van het inkomen een eigen bijdrage over van circa €200 tot €600 per maand.
Zorgkosten: babycontroles op het consultatiebureau zijn gratis. De eigen bijdrage zorgverzekering voor de baby is er niet (kinderen hebben geen eigen risico). Incidentele kosten voor medicijnen of huisartsbezoeken zijn doorgaans beperkt.
De kinderbijslag en het kindgebonden budget compenseren een deel van deze kosten, maar voor de meeste gezinnen zijn kinderen ook financieel een significante investering.
Inkomensgrenzen en toeslagen: wanneer heb je recht op wat?
Toeslagen zijn inkomensafhankelijk. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk is het een lappendeken van grenzen die per regeling verschilt. Wat voor de kinderopvangtoeslag geldt, geldt niet automatisch voor het kindgebonden budget. En het toetsingsinkomen dat de Belastingdienst gebruikt, is niet altijd gelijk aan je bruto jaarsalaris.
Voor kinderbijslag geldt geen inkomensgrens. Iedereen met kinderen die in Nederland woont en werkt, krijgt kinderbijslag. Dit is de enige toeslag die echt universeel is.
Het kindgebonden budget kent wel een grens. Voor 2025 vervalt het kindgebonden budget volledig als je gezamenlijk toetsingsinkomen boven de circa 38.000 euro uitkomt. Dat getal schuift elk jaar iets op door indexatie. Het exacte bedrag dat je ontvangt, daalt geleidelijk naarmate je inkomen stijgt. Ben je alleenstaande ouder, dan geldt een hogere grens vanwege de alleenstaande-ouderkop, een extra toeslag bovenop het reguliere kindgebonden budget.
De kinderopvangtoeslag heeft geen harde bovengrens voor het recht, maar de hoogte van de vergoeding daalt sterk bij hogere inkomens. Boven een bepaald inkomen vergoedt de overheid nog maar een klein percentage van de kosten. Bij een gezamenlijk inkomen van 130.000 euro of meer is de vergoeding minimaal. Let wel: je hebt altijd recht op kinderopvangtoeslag als je werkt of studeert en je kind naar een geregistreerde opvang gaat, ongeacht hoe hoog je inkomen is. Het percentage dat je vergoed krijgt, verschilt.
Het toetsingsinkomen is je verzamelinkomen in box 1, 2 en 3 van de inkomstenbelasting, minus een eventuele persoonsgebonden aftrek. Voor toeslagen telt het gezamenlijke inkomen van jou en je toeslagpartner mee. Heeft je partner een eigen bedrijf? Dan telt het winst uit onderneming mee als toetsingsinkomen, inclusief de MKB-winstvrijstelling. Dit kan leiden tot verrassingen als je verwachtte recht te hebben op een toeslag maar dat achteraf niet blijkt te kloppen.
Controleer elk jaar opnieuw of je situatie gewijzigd is. Een loonsverhoging, een nieuwe baan van je partner of een verandering in je werktijden kan direct gevolgen hebben voor je recht op toeslagen. Het is beter om iets te laag in te schatten en aan het einde van het jaar een kleine nabetaling te krijgen, dan te hoog en te moeten terugbetalen.
Toeslag te veel ontvangen: terugbetalen voorkomen
Elk jaar sturen tienduizenden Nederlandse gezinnen geld terug naar de Belastingdienst. Niet omdat ze fraude hebben gepleegd, maar omdat hun inkomen of situatie in de loop van het jaar is veranderd en ze vergeten zijn de toeslag aan te passen. Dat kan om forse bedragen gaan.
Hoe werkt het? Je vraagt een toeslag aan op basis van een schatting van je inkomen. De Belastingdienst betaalt maandelijks een voorschot. Na afloop van het jaar wordt het definitief vastgesteld op basis van je werkelijke inkomen. Is dat hoger uitgevallen dan geschat? Dan moet je een deel terugbetalen. Is het lager? Dan krijg je een nabetaling.
Het risico op terugbetaling is het grootst als je inkomen gedurende het jaar onverwacht stijgt. Denk aan een loonsverhoging, een bonus, overuren die meetellen in je jaarinkomen, of een partner die vanuit deeltijd naar fulltime gaat. Al deze veranderingen verhogen je toetsingsinkomen en kunnen de hoogte van je toeslagen verlagen.
Wat kun je zelf doen? Pas je voorschot aan zodra je inkomen verandert. Dat doe je via Mijn Toeslagen op de website van de Belastingdienst. Je kunt op elk moment in het jaar je schatting bijstellen. Kies je voor een lagere maandelijkse voorschot dan waar je recht op hebt, dan krijg je aan het einde van het jaar een nabetaling. Dat is financieel minder prettig op de korte termijn, maar voorkomt de vervelende terugvorderingsbrief in het voorjaar.
Voor kinderopvangtoeslag geldt een extra aandachtspunt: als je kind meer of minder uren naar de opvang gaat, pas dan ook het aantal uren in je aanvraag aan. De toeslag is gebaseerd op het aantal uren opvang per maand. Neem je meer uren af dan je hebt opgegeven, dan mis je vergoeding. Neem je minder uren af, dan betaal je te veel toeslag terug.
Is er toch een terugvordering? Zorg dan dat je het bedrag in je planning meeneemt. De Belastingdienst biedt een betalingsregeling als je het niet in één keer kunt terugbetalen. Vraag dit op tijd aan, want een terugvordering gaat automatisch in bij het vaststellen van de definitieve toeslag.
Toeslagen en de Belastingdienst: hoe houdt de overheid bij wat je ontvangt?
De Belastingdienst weet veel van je financiële situatie. Salaris, spaargeld, de waarde van je huis, je auto’s, aandelen. Dit komt deels uit je belastingaangifte, deels uit gegevens die werkgevers, banken en pensioenfondsen rechtstreeks aan de Belastingdienst doorgeven. Dat systeem heet gegevensuitwisseling en het is de basis voor de vooraf ingevulde aangifte.
Voor toeslagen werkt het vergelijkbaar. De Belastingdienst gebruikt het inkomen uit het voorgaande jaar als startpunt voor je toeslag in het lopende jaar. Klopt dat inkomen niet meer, dan is het aan jou om de aanvraag bij te stellen. De overheid controleert achteraf, niet vooraf.
Wat ook wordt bijgehouden: je toeslagpartner. Samenwonen telt voor toeslagen als toeslagpartnerschap, ook als je niet getrouwd bent en geen samenlevingscontract hebt, als je allebei op hetzelfde adres staat ingeschreven. Dit heeft gevolgen voor je toetsingsinkomen, want de inkomens van beide partners worden opgeteld. Ga je samenwonen, meld dit dan direct bij de Belastingdienst via Mijn Toeslagen.
Kinderopvang wordt ook geverifieerd via het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). Alleen opvang die geregistreerd staat in het LRK komt in aanmerking voor kinderopvangtoeslag. De Belastingdienst controleert of de opvang die jij opgeeft, ook daadwerkelijk geregistreerd is. Informeel oppassen door een buurvrouw of familielid kwalificeert niet, tenzij die persoon geregistreerd gastouder is via een erkend gastouderbureau.
Fraude met toeslagen wordt actief opgespoord. Het toeslagenschandaal heeft laten zien dat de Belastingdienst soms te agressief terugvorderde bij onschuldige fouten, maar de controles zelf zijn niet verdwenen. Zorg dat je aanvragen kloppen en bewaar je bewijsstukken, zoals opvangfacturen en contracten, minimaal vijf jaar.
Samengesteld gezin en toeslagen: extra regelingen
Scheiding, nieuwe partner, stiefkinderen: de Nederlandse regelgeving voor samengestelde gezinnen is ingewikkelder dan voor klassieke tweeoudergezinnen. Wie waar woont en wie wat aanvraagt, heeft direct gevolgen voor welke toeslagen je kunt ontvangen.
Na een scheiding wonen kinderen formeel bij één ouder, of er is co-ouderschap. Bij co-ouderschap woont het kind officieel bij allebei de ouders, maar er is altijd één adres waar het kind staat ingeschreven. Die ouder vraagt de kinderbijslag en het kindgebonden budget aan. De andere ouder kan geen kinderbijslag voor hetzelfde kind aanvragen.
Bij co-ouderschap kunnen beide ouders afzonderlijk kinderopvangtoeslag aanvragen voor de uren dat het kind bij hen wordt opgevangen. Dat is een uitzondering op de hoofdregel dat slechts één huishouden toeslag aanvraagt. De opvang moet dan ook formeel zijn verdeeld over twee adressen, en het kind moet feitelijk wisselend verblijven.
Krijg je een nieuwe partner en ga je samenwonen? Dan wordt diens inkomen meegeteld bij je toetsingsinkomen voor toeslagen. Dat kan betekenen dat je recht verliest op kindgebonden budget of dat je kinderopvangtoeslag daalt. Het is niet ongebruikelijk dat ouders verrast worden door een forse terugvordering in het jaar dat ze zijn gaan samenwonen, omdat ze vergaten hun situatie door te geven.
Heeft je nieuwe partner ook kinderen? Dan kunnen die kinderen voor jou als stiefouder niet worden meegeteld voor kinderbijslag of kindgebonden budget, tenzij je ze officieel hebt erkend of geadopteerd. Voor de kinderopvangtoeslag geldt wel dat de opvang van alle kinderen in het huishouden kan worden opgegeven, mits beide ouders werken of studeren.
Een samengesteld gezin vraagt om extra aandacht bij de belastingaangifte en de toeslagenaanvraag. Raadpleeg bij twijfel het Juridisch Loket of een financieel adviseur. De kosten van dat gesprek verdienen zichzelf terug als je daardoor voorkomt dat je een heel jaar te veel of te weinig toeslag ontvangt.
De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen professioneel financieel of juridisch advies. Raadpleeg een specialist voor jouw persoonlijke situatie.
Veelgestelde vragen
De meest gestelde vragen over dit onderwerp