Ergens in week 25 of 26 gebeurt er iets in je hoofd. Je kunt de eindstreep zien. Nog twaalf weken, misschien vijftien. Dat lijkt lang, maar je weet nu hoe snel een week gaat. Je lichaam voelt dat ook. Bukken is een project geworden. ’s Nachts om te draaien in bed gaat met een zucht en een plan. En de baby, die was al aanwezig, maar nu is hij of zij echt aanwezig. Een voet die langs de buikwand trekt. Een elleboog die even omhoogkomt. Je weet inmiddels op welke kant van je buik er het meest beweging is.
Dat is de paradox van week 25 tot 28: je voelt je baby meer dan ooit, intenser dan ooit. En tegelijkertijd wordt je lichaam zwaarder, trager, onhandiger. Het tweede trimester, dat zo lekker voelde, loopt op zijn einde. Het derde begint. En in die overgang zitten zowel de mooiste momenten van de zwangerschap als de zwaarste.
Je baby van week 25 tot 28
In week 25 weegt de baby ruim 700 gram en is zo’n 34 centimeter lang. In week 28 al bijna 1 kilogram en 37 centimeter. Die groei is al indrukwekkend, maar de rijpende systemen zijn nog indrukwekkender.
De longen maken in hoog tempo surfactant aan. Dat is de stof die ervoor zorgt dat de longblaasjes na het uitademen niet dichtvallen. Zonder surfactant zijn de longen bij de geboorte niet functioneel. In week 28 zijn de longen nog niet volledig rijp, maar een baby die nu te vroeg wordt geboren heeft al reële kansen met intensieve neonatale zorg. Een baby geboren in week 28 heeft met goede begeleiding een overlevingskans van meer dan 90 procent, al vraagt het herstel weken tot maanden intensieve zorg.
De ogen gaan open. Rond week 26 tot 28 opent de baby voor het eerst de oogleden. Het zicht is nog beperkt, maar er is lichtperceptie. Een felle zaklamp op de buik houden doet de baby soms verschuiven. De pupillen reageren op licht en donker.
De hersenen groeien explosief. In deze weken worden de hersenwindingen zichtbaar, de groeven en richels die het oppervlak van de hersenen vergroten. Meer oppervlak betekent meer capaciteit. De baby maakt slaap-waakcycli door, met REM-slaap en diepe slaap, net als een volwassene, maar compacter en frequenter.
De bewegingen zijn nu duidelijk en regelmatig. Trappen, duwen, rollen. Sommige ouders zien een voet of een elleboog van buitenaf bewegen. Je kunt de bewegingen aanmoedigen door je hand op je buik te leggen en te praten of te zingen. De baby reageert op stemmen, muziek en aanraking. Niet altijd meteen, maar hij of zij luistert.
De glucosetest en zwangerschapsdiabetes
Ergens tussen week 24 en 28 biedt de verloskundige een test aan voor zwangerschapsdiabetes: de glucosetolerantietest. Niet alle verloskundigen bieden dit standaard aan. De test wordt aanbevolen bij vrouwen met risicofactoren: overgewicht, diabetes in de familie, eerdere zwangerschapsdiabetes of een eerder geboren baby van meer dan 4,5 kilogram.
Tijdens de zwangerschap zorgen hormonen ervoor dat de insulinegevoeligheid van het lichaam vermindert. Dat is normaal en heeft een reden: de baby moet genoeg glucose krijgen. Bij sommige vrouwen compenseert het lichaam dat niet goed en stijgen de bloedsuikers te hoog. Zwangerschapsdiabetes heeft doorgaans geen merkbare klachten. Je merkt het zelf niet. Vandaar de test.
Wat zijn de risico’s als je het niet weet en het niet behandelt? Een te grote baby, een moeilijkere bevalling en gezondheidsrisico’s voor de baby na de geboorte. Met goede begeleiding is het goed te beheersen, vaak al met aanpassingen in de voeding, zonder medicatie. Meer over zwangerschapsdiabetes lees je in ons artikel over zwangerschapsdiabetes.
De test zelf is eenvoudig: nuchter komen, een suikerdrank innemen en na een uur bloed laten prikken. Bij een verhoogde uitslag volgt een uitgebreidere test. Bij zwangerschapsdiabetes word je begeleid door een diëtist en soms een internist. Het verdwijnt vrijwel altijd na de bevalling.
Jij in week 25 tot 28
Maagzuur is in het derde trimester veelvoorkomend. De groeiende baarmoeder duwt de maag omhoog, waardoor het maagzuur makkelijker terugstroomt in de slokdarm. Eet kleine porties vaker in plaats van grote maaltijden. Vermijd vet, gekruid en zuur eten voor het slapen gaan. Slaap met je hoofd iets hoger. Antacidum-tabletten zijn in de zwangerschap veilig, vraag je verloskundige of apotheker welke. Meer over dit soort klachten lees je in ons artikel over zwangerschapskwaaltjes.
Slaap wordt steeds uitdagender. De buik maakt comfortabel liggen moeilijk. Je blaas is ’s nachts actiever. Braxton Hicks-contracties kunnen je wakker houden. Een zwangerschapskussen geeft steun aan buik, heupen en rug en maakt een groot verschil. Slaap op je zij, bij voorkeur links, voor de beste doorbloeding van de placenta.
Oedeem, vochtophoping in de enkels en voeten, neemt toe in de loop van de dag. Leg de benen omhoog als je kunt. Draag steunkousen bij langdurig staan of zitten. Plotseling ernstig oedeem in het gezicht of de handen is altijd een reden om de verloskundige te bellen, omdat het een teken kan zijn van zwangerschapsvergiftiging.
Bekkenklachten en rugpijn duiken in deze weken vaker op. De banden en gewrichten worden losser door het hormoon relaxine, ter voorbereiding op de bevalling. Dat is nuttig, maar maakt het bekken ook instabiel. De pijn zit typisch in het schaambeen, de heupen of de onderrug. Bekkenfysiotherapie helpt en is veilig in de zwangerschap. Lees meer in ons artikel over bekkeninstabiliteit en rugpijn.
Emoties bij de overgang naar het derde trimester
Het derde trimester brengt een eigen emotioneel landschap. Opwinding en ongeduld, maar ook angst. Angst voor de bevalling, voor het ouderschap, voor hoe alles zal veranderen. Bijna alle aanstaande ouders kennen dit. Het betekent niet dat er iets mis is met jou.
Praat erover. Met je partner, je verloskundige, vriendinnen die het al hebben meegemaakt. Veel angsten voor de bevalling nemen af als je er meer over weet. Kennis geeft controle, en controle geeft rust. Overweeg een bevallingscursus als je dat nog niet hebt gedaan. Niet omdat het moet, maar omdat veel vrouwen achteraf zeggen dat ze er blij mee zijn geweest.
Voor partners geldt hetzelfde. De zwangerschap wordt nu ook voor hen heel concreet. De bewegingen zijn voelbaar van buitenaf, de geboorte nadert. Dat is tegelijkertijd opwindend en overweldigend. Praat erover, ook met elkaar.
Wat je nu kunt regelen
Week 25 tot 28 is een goed moment om de laatste praktische zaken te regelen voordat het derde trimester op stoom komt en de energie afneemt.
Is de kraamzorg geregeld? Zo niet, doe dat nu. Populaire bureaus in drukke regio’s kunnen al vol zijn. Informeer ook naar het aantal uren dat vergoed wordt via je zorgverzekering. Dat verschilt per polis.
Heb je al nagedacht over je geboorteplan? Bespreek je wensen voor pijnbestrijding, bevallocatie en het gouden uur na de geboorte met je verloskundige. Het hoeft geen uitgebreid document te zijn, maar nadenken over je voorkeuren helpt om de bevalling rustiger in te gaan. Meer over de bevalling en pijnbestrijding lees je in ons artikel over bevalling inleiden.
Begin met het inpakken van de bevallingszak als je in het ziekenhuis gaat bevallen. Maak een lijst en verzamel de spullen stap voor stap. Dat voorkomt gehaast zoeken als de weeën beginnen.
Bewegingen tellen: hoe werkt dat?
Vanaf het derde trimester is het goed om bewust aandacht te hebben voor de bewegingen van je baby. Niet obsessief, maar bewust. Elke baby heeft zijn eigen ritme: actief in de ochtend, rustig na de lunch, druk als jij wil gaan slapen. Leer dat ritme kennen.
Er zijn geen strikte richtlijnen voor het exacte aantal bewegingen per dag. Wat telt is een duidelijke verandering ten opzichte van wat normaal is voor jouw baby. Minder bewegingen dan de afgelopen dagen? Bel je verloskundige. Niet morgen. Nu. Ze luistert naar de hartslag, bekijkt een CTG als dat nodig is en geeft je geruststelling of handelt snel.
Wacht niet met bellen omdat je bang bent om te overdrijven. Je overdrijft nooit als het om de bewegingen van je baby gaat. De verloskundige liever tien keer gebeld voor niets dan één keer te laat.
Slaap in het derde trimester: overleven en aanpassen
Goed slapen in het derde trimester is voor veel zwangere vrouwen een mythe. De buik maakt comfortabel liggen vrijwel onmogelijk. De blaas vraagt ’s nachts meerdere keren aandacht. Braxton Hicks halen je uit een diepe slaap. De baby kiest precies het moment dat jij wil gaan slapen om actief te worden.
Wat helpt? Een zwangerschapskussen, of gewoon een lang, stevig kussen dat je tussen de knieën en onder de buik kunt leggen. Dat ontlast de heupen en de onderrug. Slaap op je zij, bij voorkeur links. Neem ’s avonds laat geen grote maaltijden. Drink voldoende overdag maar beperk vloeistoffen in de avond, dan hoef je ’s nachts minder vaak naar de wc. Ga op een vaste tijd naar bed.
En accepteer ook dat het niet perfect gaat. De nachtjes wakker liggen zijn op een bepaalde manier ook een voorbereiding op wat er na de bevalling komt. Niet ideaal, maar je went er vanzelf aan.
Prenatale zorg: de controles in week 25 tot 28
Rond week 28 is er een controle bij de verloskundige. Ze meet de fundushoogte en luistert naar de hartslag van de baby. Ze meet je bloeddruk. Ze vraagt naar je bewegingen en hoe je je voelt.
In sommige gevallen wordt ook bloed geprikt voor de glucosetolerantietest of om het hemoglobinegehalte te controleren. Bloedarmoede is in het derde trimester vaker een punt van aandacht. Als jouw ijzergehalte laag is, schrijft de verloskundige ijzersupplementen voor.
Dit is ook het moment om te bespreken hoe de bevalling eruit kan zien. Thuis of in het ziekenhuis? Met of zonder pijnstilling? Wat zijn jouw wensen? Je verloskundige geeft informatie en begeleiding, maar de keuze is uiteindelijk van jou.
Mentaal fit blijven in het derde trimester
Zwanger zijn is mooi. Maar het is ook zwaar. En in het derde trimester, als het lichaam steeds zwaarder wordt en de bevalling dichterbij komt, wordt de mentale druk soms ook zwaarder. Dat is normaal.
Angst voor de bevalling is een van de meest voorkomende gevoelens bij aanstaande moeders. En terecht: het is een onbekende, ingrijpende gebeurtenis. Wat helpt is kennis. Hoe meer je weet over hoe een bevalling verloopt, welke opties je hebt voor pijnbestrijding en wat de verloskundige doet, hoe minder onbekend het voelt. Onbekend maakt angstig. Bekend maakt het draaglijker.
Merk je dat angst of somberheid meer is dan de normale zenuwen? Dat je niet kunt genieten van de zwangerschap, je constant zorgen maakt of je hopeloos voelt? Bespreek het met je verloskundige. Zwangerschapsdepressie en angststoornissen in de zwangerschap zijn behandelbaar. Je hoeft er niet mee te worstelen zonder hulp.
De baby in week 25 tot 28: wat voel jij van zijn of haar leven?
Veel zwangere vrouwen beginnen in deze weken een echt gevoel van persoonlijkheid bij de baby te herkennen. Dat klinkt misschien vroeg, maar het is een ervaring die veel moeders beschrijven: deze baby is actief op vaste tijden, reageert op bepaalde muziek, wordt rustig van de stem van de partner. Die patronen zijn er echt.
De baby reageert op externe prikkels: geluid, licht, aanraking via de buikwand. Sommige vrouwen merken dat de baby reageert als ze hard lachen, of als er plotseling een hard geluid is. Het zenuwstelsel is ver genoeg ontwikkeld om te reageren op prikkels van buitenaf.
Je kunt ook merken dat de baby reageert als je eet. Na een maaltijd worden de bewegingen vaak krachtiger. Dat komt door de stijging van de bloedsuiker en de verhoogde activiteit in je lichaam. Sommige ouders spelen bewust met dit gegeven: een glas koud water of iets zoets eten om de baby wakker te maken voor een controle of gewoon om even contact te voelen.
Week 28: een nieuwe grens
Week 28 is in de obstetrie een significante mijlpaal. Het is het begin van het derde trimester. Maar het is ook de week waarop de prognose bij vroeggeboorte een sprong maakt. Een baby geboren in week 28 heeft met intensieve neonatale zorg een overlevingskans van meer dan 90 procent. De kans op ernstige complicaties is aanzienlijk kleiner dan in eerdere weken.
Dit wil niet zeggen dat vroeggeboorte in week 28 zonder risico is. Een baby van 1 kilogram heeft weken tot maanden neonatale intensieve zorg nodig. De long-rijpheid is nog niet volledig. Maar de kansen zijn reëel. En dat is geruststellend als context.
Laat die kennis je geruststellen in het grotere plaatje: de overgrote meerderheid van de zwangerschappen gaat door tot ruim voorbij week 37. Week 28 is een grens om van te weten, geen moment om bang te zijn. Het is goed nieuws, niet een aanleiding voor zorg.
Voorbereiding op het kraambed
Week 25 tot 28 is een goed moment om na te denken over wat je na de bevalling nodig hebt. Niet over babyspullen, maar over jouzelf.
Het kraambed is de eerste week na de bevalling. Je hebt kraamzorg. Je hebt misschien bezoek. Maar je hebt ook een lichaam dat net iets heel ingrijpends heeft meegemaakt. Zorg dat je praktische hulp hebt geregeld voor het huishouden, het eten en het opvangen van eventuele andere kinderen. Bespreek met je partner wie wanneer beschikbaar is. Denk na over of je familie wil die dagelijks langkomt, of dat je liever eerst even met zijn tweeën bent. Er is geen goed antwoord, alleen een antwoord dat bij jou past.
Seks in het tweede en derde trimester
Veel stellen vragen zich af of seks nog kan en mag in de tweede helft van de zwangerschap. Het antwoord is ja, bij een normale zwangerschap zonder complicaties. De baby zit beschermd achter het vruchtvlies en de baarmoederhals en merkt er niets van.
Wat kan veranderen is het gevoel. De verhoogde doorbloeding in het bekkengebied maakt sommige vrouwen gevoeliger. De buik maakt andere houdingen noodzakelijk. Wat prettig was in week 20, kan tegen week 28 anders voelen. Communiceer met je partner. Experimenteer. Er is geen reden om seks te vermijden zolang je verloskundige geen tegenaanwijzingen heeft gegeven.
Braxton Hicks na seks zijn normaal en onschuldig. Als je twijfelt of je klachten hebt, bel dan altijd je verloskundige.
Wat je lichaam je vertelt in week 25 tot 28
Je lichaam stuurt steeds duidelijkere signalen in het derde trimester. Vermoeidheid die niet meer verdwijnt na een nacht slapen. Een zwaar gevoel in de benen tegen het einde van de dag. Een rug die meer vraagt. Het zijn geen klachten die je weg kunt werken of negeren. Ze zijn informatie.
Luister naar wat je lichaam je vertelt. Rust als je rust nodig hebt. Eet als je honger hebt, ook ’s avonds, ook midden in de nacht. Beweeg als je kunt, maar forceer niets. Vraag om hulp als je het nodig hebt. Dat laatste is voor veel vrouwen het moeilijkste. Maar zwanger zijn kan ook zwaar zijn, en dat mogen anderen weten.
De signalen die je altijd direct meldt aan de verloskundige zijn: plotseling ernstig oedeem in gezicht of handen, ernstige hoofdpijn die niet reageert op paracetamol, veranderingen in het zien zoals wazig zicht of vlekken, aanhoudende bovenbuikspijn rechts, koorts boven 38 graden, bloedverlies en regelmatige weeën voor week 37 of waterafgang. Die lijst verdient het om letterlijk op te slaan in je telefoon. Niet omdat het waarschijnlijk is, maar omdat je het dan weet.
Week 25 tot 28 is in veel opzichten de laatste periode van relatieve rust voor de bevalling. Nog niet zo zwaar als de laatste weken, maar al duidelijk zwanger. Gebruik die positie goed. Regel wat je kunt regelen. Geniet van wat er nog te genieten valt. En weet dat je goed op weg bent.
De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg je verloskundige of gynaecoloog voor vragen over jouw specifieke zwangerschap.
Veelgestelde vragen
De meest gestelde vragen over dit onderwerp