Kinderopvangtoeslag is een financiële bijdrage van de overheid voor ouders die gebruik maken van erkende kinderopvang. Het is voor veel gezinnen een essentiële tegemoetkoming in de kosten van een kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang of gastouderopvang. Toch begrijpen veel ouders niet precies hoe de toeslag werkt, hoe hoog die is, wanneer je recht hebt en hoe je die aanvraagt. Dit artikel legt stap voor stap uit hoe kinderopvangtoeslag werkt, wie er recht op heeft, hoe je de hoogte berekent en wat je moet weten om fouten en terugvordering te voorkomen.
Wat is kinderopvangtoeslag?
Kinderopvangtoeslag is een maandelijkse bijdrage van de Belastingdienst (Toeslagen) die ouders ontvangen als tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang. De gedachte achter de toeslag is dat betaalbare kinderopvang de arbeidsparticipatie van beide ouders bevordert. De toeslag dekt een deel van de kosten; het andere deel betalen de ouders zelf (de eigen bijdrage).
De kinderopvangtoeslag geldt voor drie typen opvang: kinderdagverblijf (dagopvang voor kinderen van 0 tot 4 jaar), buitenschoolse opvang (voor kinderen in de basisschoolleeftijd, voor en na school en tijdens vakanties) en gastouderopvang (opvang bij een erkende gastouder, georganiseerd via een erkend gastouderbureau).
Wie heeft recht op kinderopvangtoeslag?
Om recht te hebben op kinderopvangtoeslag moet je aan een aantal voorwaarden voldoen:
Beide ouders werken of zijn actief op de arbeidsmarkt: de toeslag is bedoeld om arbeidsparticipatie te ondersteunen. Beide ouders (of de alleenstaande ouder) moeten werken, een opleiding volgen, een inburgeringscursus of re-integratietraject volgen. Als één ouder niet werkt en geen erkend traject volgt, heb je doorgaans geen recht op toeslag. Er zijn uitzonderingen: bij ziekte, arbeidsongeschiktheid of specifieke omstandigheden kan er recht bestaan. Raadpleeg de Belastingdienst of een toeslagenadvies voor jouw specifieke situatie.
De opvang is erkend: de kinderopvanginstelling moet zijn opgenomen in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). Dit is voor elk vergund kinderdagverblijf en elke erkende gastouder vanzelfsprekend het geval, maar controleer dit altijd, alleen erkende opvang geeft recht op toeslag.
Je hebt de Nederlandse nationaliteit of een geldige verblijfsvergunning.
Het kind staat ingeschreven op jouw adres of jij bent de wettelijke verzorger.
Hoe hoog is de kinderopvangtoeslag?
De hoogte van de kinderopvangtoeslag is afhankelijk van drie factoren: het gezinsinkomen (toetsingsinkomen), het aantal opvanguren en het uurtarief van de opvang (met een maximum uurprijs).
Het toetsingsinkomen: hoe lager het inkomen, hoe hoger de toeslag als percentage van de kosten. De overheid hanteert een inkomensafhankelijke staffel: bij de laagste inkomens wordt een groot deel (ruim 95 procent) van de kosten gedekt; bij hogere inkomens is het percentage lager (maar de toeslag stopt niet volledig bij hoge inkomens).
Maximum uurprijs: de overheid stelt jaarlijks een maximum uurprijs vast per type opvang. De toeslag wordt berekend op basis van de werkelijke uurprijs of de maximum uurprijs, afhankelijk van welke lager is. Als de uurprijs van jouw opvang boven de maximum uurprijs ligt, betaal je het verschil volledig zelf. De maximum uurprijzen worden jaarlijks aangepast. In 2024 liggen de maximum uurprijzen voor dagopvang rond 10,25 euro per uur, voor buitenschoolse opvang rond 8,80 euro per uur en voor gastouderopvang rond 7,53 euro per uur.
Aantal opvanguren: de toeslag wordt berekend op maximaal 230 uur per maand (voor dagopvang) of op het aantal uren dat de minst werkende ouder werkt, de zogenaamde koppeling aan arbeidsuren. Hoeveel uur de minst werkende ouder werkt, bepaalt het maximum aantal toeslaguren. Werkt één ouder 20 uur per week en de ander 40 uur per week? Dan wordt de toeslag berekend op maximaal het aantal uren dat de 20-uurouder werkt (omgerekend naar maanduren).
De berekeningssystematiek uitgelegd
De berekening van de kinderopvangtoeslag werkt als volgt:
Stap 1: bepaal het aantal toeslaguren per maand. Dit is het laagste van: het werkelijk gebruikte aantal opvanguren, het maximum (230 uur per maand voor dagopvang) en het equivalent van de arbeidsuren van de minst werkende ouder.
Stap 2: bepaal de toe te passen uurprijs. Dit is de laagste van: de werkelijke uurprijs van de opvang en de maximum uurprijs van de overheid.
Stap 3: pas het toeslagpercentage toe. Op basis van het gezamenlijk toetsingsinkomen wordt een percentage vastgesteld (te vinden in de tabel op de website van de Belastingdienst). Dit percentage geeft aan welk deel van de opvangkosten wordt vergoed.
Stap 4: bereken de maandelijkse toeslag: toeslaguren × uurprijs × toeslagpercentage = maandelijkse kinderopvangtoeslag.
Voorbeeld: stel het gezinsinkomen is 60.000 euro per jaar. Het toeslagpercentage is dan circa 60 procent. De baby gaat 4 dagen per week (32 uur per week ≈ 139 uur per maand) naar het kinderdagverblijf. De uurprijs is 10 euro (onder de maximum uurprijs). Toeslag: 139 × 10 × 0,60 = 834 euro per maand. Eigen bijdrage: 139 × 10 × 0,40 = 556 euro per maand.
Hoe vraag je kinderopvangtoeslag aan?
Kinderopvangtoeslag vraag je aan via Mijn Toeslagen op de website van de Belastingdienst. Je hebt hiervoor DigiD nodig. Je kunt de toeslag aanvragen zodra je kinderopvang is ingegaan, maar ook met terugwerkende kracht tot maximaal drie maanden eerder in het lopende jaar.
Wat heb je nodig voor de aanvraag: het LRK-nummer (Landelijk Register Kinderopvang) van de opvanginstelling, de naam en het adres van de instelling, het aantal opvanguren per maand en de uurprijs, jouw BSN en dat van je partner en je kind, en een schatting van het gezinsinkomen voor het lopende jaar.
Schatting van het inkomen: voor de aanvraag gebruik je een schatting van het jaarinkomen. Het is belangrijk deze zo nauwkeurig mogelijk te schatten, want aan het einde van het jaar wordt afgerekend op basis van het werkelijke inkomen. Als je te hoog hebt geschat, krijg je geld terug; als je te laag hebt geschat, moet je terugbetalen.
Wijzigingen doorgeven: het is je wettelijke plicht om wijzigingen in je situatie direct door te geven, verandering van inkomen, verandering van opvanguren, stoppen met werken, verandering van partner. Doe dit via Mijn Toeslagen. Niet doorgeven leidt tot terugvorderingen die soms onverwacht groot zijn.
De jaarlijkse afrekening
Na afloop van elk jaar verstuurt de Belastingdienst een definitieve berekening van de kinderopvangtoeslag op basis van het werkelijk ontvangen inkomen (via de belastingaangifte). Als je meer toeslag hebt ontvangen dan waar je recht op had (bijv. omdat het inkomen hoger uitviel), moet je het verschil terugbetalen. Als je minder hebt ontvangen, krijg je het verschil terug.
Dit terugvorderingssysteem heeft de afgelopen jaren voor veel gezinnen grote problemen veroorzaakt (het toeslagenschandaal). De overheid werkt aan een nieuw stelsel, maar in de tussentijd is het essentieel om wijzigingen direct door te geven en het geschatte inkomen zo nauwkeurig mogelijk te houden.
Veranderingen in het toeslagenstelsel
Het kabinet heeft plannen aangekondigd om het kinderopvangstelsel ingrijpend te wijzigen. In de meest recente plannen (2024-2025) was er sprake van een bijna-gratis kinderopvang voor werkende ouders (95 procent vergoeding) die niet meer via de ouders loopt maar rechtstreeks aan de opvanginstellingen wordt betaald, het directe financieringssysteem. De invoering is echter meerdere malen uitgesteld. Houd de website van de Rijksoverheid in de gaten voor de actuele stand van zaken.
Gastouderopvang en kinderopvangtoeslag
Voor gastouderopvang gelden dezelfde voorwaarden als voor dagopvang, maar de gastouder moet zijn aangesloten bij een erkend gastouderbureau. De toeslag gaat via het gastouderbureau: je betaalt de opvangkosten aan het bureau, en dat bureau betaalt de gastouder. De maximum uurprijs voor gastouderopvang ligt lager dan die voor dagopvang.
Particuliere oppasconstructies (de oppas van de hoek die niet via een erkend gastouderbureau werkt) geven geen recht op kinderopvangtoeslag. Wil je de oppas ook onder het toeslagenstelsel laten vallen, dan moet ze zijn aangemeld bij een erkend gastouderbureau en voldoen aan de kwaliteitseisen die daarvoor gelden.
Kinderopvangtoeslag bij scheiding of co-ouderschap
Bij co-ouderschap (het kind woont afwisselend bij beide ouders) kan de toeslag worden aangevraagd door de ouder bij wie het kind staat ingeschreven. In sommige gevallen is het mogelijk de toeslag te splitsen, maar dit is ingewikkeld. Laat je adviseren door de Belastingdienst of een financieel adviseur als je co-ouder bent.
Praktische tips
Vraag zo vroeg mogelijk aan: zodra je weet dat je kinderopvang gaat gebruiken, vraag dan de toeslag aan. De toeslag gaat in op de eerste dag van de maand na de aanvraag (of maximaal drie maanden eerder als je terugwerkende kracht aanvraagt in hetzelfde jaar). Vergeet je aan te vragen, dan mis je geld.
Houd je inkomensschatting actueel: controleer minimaal elk kwartaal of je schatting nog klopt met de werkelijkheid. Past je inkomen, pas dan ook de schatting aan via Mijn Toeslagen.
Bewaar alle documenten: bewaar de facturen en betalingsbewijzen van de kinderopvang. De Belastingdienst kan hierom vragen bij controle.
Wat als je kinderopvangtoeslag te hoog hebt aangevraagd?
Een van de meest gevreesde situaties bij kinderopvangtoeslag is de terugvordering: aan het einde van het jaar of vroeger blijkt dat je meer toeslag hebt ontvangen dan waar je recht op had, en de Belastingdienst wil het verschil terug. Dit is een reëel risico en het is belangrijk te begrijpen wanneer het gebeurt, wat de gevolgen zijn en hoe je het kunt voorkomen.
Wanneer heb je te veel ontvangen: de meest voorkomende oorzaak is een te lage opgave van het verwachte jaarinkomen. Als je bij de aanvraag schat dat je 50.000 euro verdient maar je verdient uiteindelijk 60.000 euro, heeft de Belastingdienst op basis van de lagere schatting een hogere toeslag berekend. Na de jaarlijkse afrekening blijkt het toeslagpercentage lager te moeten zijn geweest, en het verschil wordt teruggevorderd.
Andere veelvoorkomende oorzaken: je werkte minder dan gepland maar gaf de uren niet door; je partner ging meer werken maar dat werd niet doorgegeven; de opvangkosten daalden (omdat het kind minder dagen ging) maar de aanvraag bleef staan op het oorspronkelijke aantal uren; of er was een verandering in de gezinssamenstelling (scheiding, nieuwe partner) die invloed heeft op het toetsingsinkomen.
Wat te doen bij terugvordering: de Belastingdienst verstuurt een definitieve berekening na het belastingjaar. Als er moet worden terugbetaald, ontvang je een beschikking met het bedrag en de betalingstermijn. Is het bedrag erg hoog en kun je het niet in één keer betalen, dan kun je een betalingsregeling aanvragen bij de Belastingdienst Toeslagen. De standaardregeling is 24 maanden, maar in schrijnende gevallen kan een langere termijn of kwijtschelding worden aangevraagd.
Bezwaar maken: ben je het niet eens met de hoogte van de terugvordering, dan kun je bezwaar maken. Doe dit binnen zes weken na de dagtekening van de beschikking. Geef duidelijk aan waarom je het niet eens bent en stuur bewijsstukken mee (loonstroken, opvangfacturen, arbeidscontracten). De Belastingdienst herbeoordeelt de zaak dan. Als het bezwaar wordt afgewezen, kun je in beroep gaan bij de rechter.
Preventie is beter dan curatie: pas je inkomensschatting direct aan zodra je weet dat je inkomen verandert. Dit kan op elk moment via Mijn Toeslagen. Door proactief bij te stellen, voorkom je grote verrassingen aan het einde van het jaar. Stel jezelf elk kwartaal de vraag: klopt mijn opgegeven inkomen nog met de werkelijkheid?
Kinderopvangtoeslag en inkomensveranderingen: altijd doorgeef!
De kinderopvangtoeslag is gebaseerd op een schatting van het jaarinkomen. Inkomensveranderingen gedurende het jaar zijn heel gewoon, maar ze moeten altijd en snel worden doorgegeven aan de Belastingdienst Toeslagen. Dit is een van de meest kritieke regels rondom kinderopvangtoeslag, en één van de meest vergeten.
Welke veranderingen moet je doorgeven: elk van de volgende situaties heeft invloed op je recht op en de hoogte van de toeslag, en moet worden doorgegeven zodra je er kennis van neemt. Een salarisverhoging of -verlaging; het starten of stoppen met werken (van jezelf of je partner); een wijziging in het aantal opvanguren (ook een tijdelijke wijziging); een verandering van opvanglocatie of uurprijs; het stoppen van de kinderopvang; scheiding of samenwonen met een nieuwe partner; zwangerschapsverlof of ouderschapsverlof (inkomensdaling); een verandering van type opvang (van dagopvang naar gastouderopvang).
Hoe geef je wijzigingen door: via Mijn Toeslagen op belastingdienst.nl, met DigiD. Je kunt de gegevens direct aanpassen. De wijziging gaat in op de eerste dag van de maand na de doorgave, of soms met terugwerkende kracht. Bewaar een bevestiging van elke wijziging die je doorgeeft: screenshot of e-mail. Dit is bewijs als er later een discussie ontstaat over wanneer je de wijziging hebt gedaan.
Geen boete maar wel terugvordering: de Belastingdienst legt geen boete op voor het te laat doorgeven van wijzigingen (tenzij er sprake is van opzettelijke fraude), maar de financiële consequentie van een te late doorgave kan groot zijn. Als je drie maanden te laat doorgeeft dat je partner meer is gaan verdienen, heeft de Belastingdienst drie maanden te veel toeslag betaald, en dat wordt volledig teruggevorderd.
De koppeling aan arbeidsuren: vergeet niet dat de toeslag ook is gekoppeld aan het aantal uren dat de minst werkende ouder werkt. Als je partner van 32 uur naar 24 uur gaat, heeft dat direct effect op het maximum aantal toeslaguren. Pas de opgave aan zodra de nieuwe situatie ingaat.
Alternatieven voor kinderopvang als je geen recht hebt op toeslag
Niet alle ouders hebben recht op kinderopvangtoeslag. Als één ouder niet werkt, geen erkend traject volgt en er geen bijzondere omstandigheid is, is er geen recht op toeslag. Ook zzp’ers in de opstartfase of ouders met een inkomen boven een bepaalde grens kunnen geconfronteerd worden met hogere eigen bijdragen. Het is nuttig te weten welke alternatieven er zijn.
Peuterspeelzaal: voor kinderen van twee tot vier jaar is de peuterspeelzaal een optie. Peuterspeelzalen worden deels gefinancierd door de gemeente en zijn doorgaans goedkoper dan een volledig kinderdagverblijf. Ze bieden minder uren opvang (vaak twee tot drie dagdelen per week) maar zijn een goede socialisatiemogelijkheid voor kinderen wiens ouders niet full time werken. Veel gemeenten bieden inkomensafhankelijke kortingen op de peuterspeelzaal.
Informele opvang door grootouders of familie: grootouders die oppassen, vallen buiten de kinderopvangtoeslag maar zijn gratis of goedkoop. Dit is een populaire oplossing voor gezinnen waarbij de grootouders beschikbaar zijn en bereid zijn regelmatig op te passen. Maak duidelijke afspraken over de frequentie, de taken en de grenzen, zodat de regeling voor alle betrokkenen prettig blijft.
Particuliere opvang (niet via een bureau): een particuliere oppas of au pair die niet via een erkend gastouderbureau werkt, geeft geen recht op kinderopvangtoeslag. Maar de kosten kunnen lager zijn dan bij formele opvang, zeker als het om minder uren gaat. Weeg de kostenbesparing af tegen het ontbreken van kwaliteitsborging en de fiscale niet-aftrekbaarheid.
Sociale wijkteams en gemeentelijke ondersteuning: bij financiële problemen die samenhangen met de opvangkosten kan het sociale wijkteam of de gemeente aanvullende ondersteuning bieden. Sommige gemeenten hebben een eigen bijdrage-subsidie of fonds voor ouders die geen toeslag ontvangen maar de opvangkosten niet volledig kunnen dragen. Informeer bij de gemeente naar de mogelijkheden in jouw situatie.
Kinderopvangtoeslag stopzetten
Als je stopt met kinderopvang, moet je de kinderopvangtoeslag ook stopzetten. Dit klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk vergeten ouders dit regelmatig, waardoor ze maandenlang toeslag blijven ontvangen terwijl het kind al niet meer naar de opvang gaat. Het resultaat is een forse terugvordering.
Wanneer moet je stopzetten: op het moment dat de kinderopvang eindigt. Dat kan zijn doordat het kind vier jaar wordt en naar de basisschool gaat (dagopvang eindigt), omdat je stopt met werken, omdat je een andere opvangvorm kiest die geen recht geeft op toeslag, of omdat je het kind opvangt via niet-erkende opvang. Stop de toeslag per de eerste dag van de maand na de laatste opvangdag.
Hoe stop je de toeslag: via Mijn Toeslagen op belastingdienst.nl. Klik op de betreffende toeslag en kies voor stopzetten of beëindigen. Vul de einddatum in en bevestig. Je ontvangt een bevestiging per e-mail of brief. Controleer deze bevestiging op de juiste datum.
Buitenschoolse opvang (BSO) bij overgang naar basisschool: als je kind vier wordt en naar de basisschool gaat, stopt de behoefte aan dagopvang maar kan buitenschoolse opvang nodig worden. De toeslag voor dagopvang moet je stopzetten; de toeslag voor BSO kun je tegelijkertijd aanvragen. Dit is een moment waarop veel ouders fouten maken: ze vergeten de dagopvangtoeslag stop te zetten, of ze vergeten de BSO-toeslag aan te vragen. Plan dit op tijd in, bij voorkeur twee maanden voor de vierde verjaardag van je kind.
Te laat stopgezet: als je te laat hebt doorgegeven dat de opvang is gestopt, vordert de Belastingdienst de onterecht ontvangen toeslag terug. Er is geen boete, maar het bedrag wordt volledig teruggevorderd. Zorg dat je dit meteen regelt zodra de opvang eindigt, zodat je geen onnodige schuld opbouwt bij de Belastingdienst.
Wat als je kinderopvangtoeslag te hoog hebt aangevraagd?
Een van de meest gevreesde situaties bij kinderopvangtoeslag is de terugvordering: aan het einde van het jaar of vroeger blijkt dat je meer toeslag hebt ontvangen dan waar je recht op had, en de Belastingdienst wil het verschil terug. Dit is een reëel risico en het is belangrijk te begrijpen wanneer het gebeurt, wat de gevolgen zijn en hoe je het kunt voorkomen.
Wanneer heb je te veel ontvangen: de meest voorkomende oorzaak is een te lage opgave van het verwachte jaarinkomen. Als je bij de aanvraag schat dat je 50.000 euro verdient maar je verdient uiteindelijk 60.000 euro, heeft de Belastingdienst op basis van de lagere schatting een hogere toeslag berekend. Na de jaarlijkse afrekening blijkt het toeslagpercentage lager te moeten zijn geweest, en het verschil wordt teruggevorderd.
Andere veelvoorkomende oorzaken: je werkte minder dan gepland maar gaf de uren niet door; je partner ging meer werken maar dat werd niet doorgegeven; de opvangkosten daalden (omdat het kind minder dagen ging) maar de aanvraag bleef staan op het oorspronkelijke aantal uren; of er was een verandering in de gezinssamenstelling (scheiding, nieuwe partner) die invloed heeft op het toetsingsinkomen.
Wat te doen bij terugvordering: de Belastingdienst verstuurt een definitieve berekening na het belastingjaar. Als er moet worden terugbetaald, ontvang je een beschikking met het bedrag en de betalingstermijn. Is het bedrag erg hoog en kun je het niet in één keer betalen, dan kun je een betalingsregeling aanvragen bij de Belastingdienst Toeslagen. De standaardregeling is 24 maanden, maar in schrijnende gevallen kan een langere termijn of kwijtschelding worden aangevraagd.
Bezwaar maken: ben je het niet eens met de hoogte van de terugvordering, dan kun je bezwaar maken. Doe dit binnen zes weken na de dagtekening van de beschikking. Geef duidelijk aan waarom je het niet eens bent en stuur bewijsstukken mee (loonstroken, opvangfacturen, arbeidscontracten). De Belastingdienst herbeoordeelt de zaak dan. Als het bezwaar wordt afgewezen, kun je in beroep gaan bij de rechter.
Preventie is beter dan curatie: pas je inkomensschatting direct aan zodra je weet dat je inkomen verandert. Dit kan op elk moment via Mijn Toeslagen. Door proactief bij te stellen, voorkom je grote verrassingen aan het einde van het jaar. Stel jezelf elk kwartaal de vraag: klopt mijn opgegeven inkomen nog met de werkelijkheid?
Kinderopvangtoeslag en inkomensveranderingen: altijd doorgeef!
De kinderopvangtoeslag is gebaseerd op een schatting van het jaarinkomen. Inkomensveranderingen gedurende het jaar zijn heel gewoon, maar ze moeten altijd en snel worden doorgegeven aan de Belastingdienst Toeslagen. Dit is een van de meest kritieke regels rondom kinderopvangtoeslag, en één van de meest vergeten.
Welke veranderingen moet je doorgeven: elk van de volgende situaties heeft invloed op je recht op en de hoogte van de toeslag, en moet worden doorgegeven zodra je er kennis van neemt. Een salarisverhoging of -verlaging; het starten of stoppen met werken (van jezelf of je partner); een wijziging in het aantal opvanguren (ook een tijdelijke wijziging); een verandering van opvanglocatie of uurprijs; het stoppen van de kinderopvang; scheiding of samenwonen met een nieuwe partner; zwangerschapsverlof of ouderschapsverlof (inkomensdaling); een verandering van type opvang (van dagopvang naar gastouderopvang).
Hoe geef je wijzigingen door: via Mijn Toeslagen op belastingdienst.nl, met DigiD. Je kunt de gegevens direct aanpassen. De wijziging gaat in op de eerste dag van de maand na de doorgave, of soms met terugwerkende kracht. Bewaar een bevestiging van elke wijziging die je doorgeeft: screenshot of e-mail. Dit is bewijs als er later een discussie ontstaat over wanneer je de wijziging hebt gedaan.
Geen boete maar wel terugvordering: de Belastingdienst legt geen boete op voor het te laat doorgeven van wijzigingen (tenzij er sprake is van opzettelijke fraude), maar de financiële consequentie van een te late doorgave kan groot zijn. Als je drie maanden te laat doorgeeft dat je partner meer is gaan verdienen, heeft de Belastingdienst drie maanden te veel toeslag betaald, en dat wordt volledig teruggevorderd.
De koppeling aan arbeidsuren: vergeet niet dat de toeslag ook is gekoppeld aan het aantal uren dat de minst werkende ouder werkt. Als je partner van 32 uur naar 24 uur gaat, heeft dat direct effect op het maximum aantal toeslaguren. Pas de opgave aan zodra de nieuwe situatie ingaat.
Alternatieven voor kinderopvang als je geen recht hebt op toeslag
Niet alle ouders hebben recht op kinderopvangtoeslag. Als één ouder niet werkt, geen erkend traject volgt en er geen bijzondere omstandigheid is, is er geen recht op toeslag. Ook zzp’ers in de opstartfase of ouders met een inkomen boven een bepaalde grens kunnen geconfronteerd worden met hogere eigen bijdragen. Het is nuttig te weten welke alternatieven er zijn.
Peuterspeelzaal: voor kinderen van twee tot vier jaar is de peuterspeelzaal een optie. Peuterspeelzalen worden deels gefinancierd door de gemeente en zijn doorgaans goedkoper dan een volledig kinderdagverblijf. Ze bieden minder uren opvang (vaak twee tot drie dagdelen per week) maar zijn een goede socialisatiemogelijkheid voor kinderen wiens ouders niet full time werken. Veel gemeenten bieden inkomensafhankelijke kortingen op de peuterspeelzaal.
Informele opvang door grootouders of familie: grootouders die oppassen, vallen buiten de kinderopvangtoeslag maar zijn gratis of goedkoop. Dit is een populaire oplossing voor gezinnen waarbij de grootouders beschikbaar zijn en bereid zijn regelmatig op te passen. Maak duidelijke afspraken over de frequentie, de taken en de grenzen, zodat de regeling voor alle betrokkenen prettig blijft.
Particuliere opvang (niet via een bureau): een particuliere oppas of au pair die niet via een erkend gastouderbureau werkt, geeft geen recht op kinderopvangtoeslag. Maar de kosten kunnen lager zijn dan bij formele opvang, zeker als het om minder uren gaat. Weeg de kostenbesparing af tegen het ontbreken van kwaliteitsborging en de fiscale niet-aftrekbaarheid.
Sociale wijkteams en gemeentelijke ondersteuning: bij financiële problemen die samenhangen met de opvangkosten kan het sociale wijkteam of de gemeente aanvullende ondersteuning bieden. Sommige gemeenten hebben een eigen bijdrage-subsidie of fonds voor ouders die geen toeslag ontvangen maar de opvangkosten niet volledig kunnen dragen. Informeer bij de gemeente naar de mogelijkheden in jouw situatie.
Kinderopvangtoeslag stopzetten
Als je stopt met kinderopvang, moet je de kinderopvangtoeslag ook stopzetten. Dit klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk vergeten ouders dit regelmatig, waardoor ze maandenlang toeslag blijven ontvangen terwijl het kind al niet meer naar de opvang gaat. Het resultaat is een forse terugvordering.
Wanneer moet je stopzetten: op het moment dat de kinderopvang eindigt. Dat kan zijn doordat het kind vier jaar wordt en naar de basisschool gaat (dagopvang eindigt), omdat je stopt met werken, omdat je een andere opvangvorm kiest die geen recht geeft op toeslag, of omdat je het kind opvangt via niet-erkende opvang. Stop de toeslag per de eerste dag van de maand na de laatste opvangdag.
Hoe stop je de toeslag: via Mijn Toeslagen op belastingdienst.nl. Klik op de betreffende toeslag en kies voor stopzetten of beëindigen. Vul de einddatum in en bevestig. Je ontvangt een bevestiging per e-mail of brief. Controleer deze bevestiging op de juiste datum.
Buitenschoolse opvang (BSO) bij overgang naar basisschool: als je kind vier wordt en naar de basisschool gaat, stopt de behoefte aan dagopvang maar kan buitenschoolse opvang nodig worden. De toeslag voor dagopvang moet je stopzetten; de toeslag voor BSO kun je tegelijkertijd aanvragen. Dit is een moment waarop veel ouders fouten maken: ze vergeten de dagopvangtoeslag stop te zetten, of ze vergeten de BSO-toeslag aan te vragen. Plan dit op tijd in, bij voorkeur twee maanden voor de vierde verjaardag van je kind.
Te laat stopgezet: als je te laat hebt doorgegeven dat de opvang is gestopt, vordert de Belastingdienst de onterecht ontvangen toeslag terug. Er is geen boete, maar het bedrag wordt volledig teruggevorderd. Zorg dat je dit meteen regelt zodra de opvang eindigt, zodat je geen onnodige schuld opbouwt bij de Belastingdienst.
De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen professioneel financieel of juridisch advies. Raadpleeg een specialist voor jouw persoonlijke situatie.
Veelgestelde vragen
De meest gestelde vragen over dit onderwerp