Een kind kost geld, en niet zo weinig ook. Van luiers en kleding tot schoolreizen, rijlessen en een bijdrage aan een studie: de kosten lopen over de jaren op. Vroeg beginnen met sparen is de slimste manier om de financiële toekomst van je kind te ondersteunen. Maar hoe doe je dat slim, belastingvriendelijk en met een goed rendement? Dit artikel bespreekt de mogelijkheden om te sparen voor je kind, van een eenvoudige spaarrekening tot beleggen, en legt de fiscale aspecten uit.
Waarom vroeg beginnen loont
Het rente-op-rente-effect (samengestelde rente) is de sterkste reden om vroeg te beginnen. Geld dat lang staat, groeit exponentieel. Als je vanaf de geboorte van je kind maandelijks 50 euro opzij zet op een beleggingsrekening met een gemiddeld rendement van 6 procent per jaar, heb je op de 18e verjaardag van je kind meer dan 18.000 euro gespaard. Begin je pas als het kind 10 jaar oud is met hetzelfde bedrag, dan heb je iets meer dan 8.000 euro. Hetzelfde maandbedrag, maar meer dan het dubbele verschil, alleen door eerder te beginnen.
Ook als het bedrag klein is, geldt hetzelfde principe: 20 euro per maand, consequent doorgezet gedurende 18 jaar, groeit aanzienlijk meer dan dezelfde 20 euro die je pas op de 10e verjaardag begint te sparen.
Spaarrekening voor het kind
De eenvoudigste optie is een spaarrekening op naam van het kind. Vrijwel elke bank biedt jeugdspaarrekeningen aan, soms met een iets hoger rentetarief dan reguliere spaarrekeningen of met een bonus bij regelmatige storting. Een spaarrekening is veilig (tot 100.000 euro gegarandeerd door het depositogarantiestelsel), eenvoudig te openen en makkelijk te beheren.
Nadelen: de rente op spaarrekeningen is historisch laag geweest en biedt op de lange termijn nauwelijks reëel rendement (het rendement na inflatie is doorgaans negatief of nihil in een lagerenteklimaat). Voor korte termijn of als je het geld op een vaste einddatum nodig hebt (bijvoorbeeld voor de rijles op het 18e jaar), is een spaarrekening prima. Voor de langere termijn (10 jaar of meer) is beleggen gemiddeld aantrekkelijker.
Beleggingsrekening voor het kind
Beleggen voor een kind is de populairste keuze voor ouders met een langere beleggingshorizon. Je kunt beleggen via een beleggingsrekening op naam van het kind of via een beleggingsrekening op jouw naam met een bestemming voor het kind.
Beleggingsrekening op naam van het kind: het kind is juridisch eigenaar van het vermogen. Voordeel: het vermogen staat apart van jouw eigen vermogen. Nadeel: het kind kan op zijn 18e jaar zelf over het geld beschikken, ongeacht jouw wensen. Als je wilt dat het geld wordt gebruikt voor een studie, maar het kind heeft andere plannen, heb je weinig invloed meer.
Beleggingsrekening op jouw naam: jij behoudt de controle en beslist wanneer en waarvoor het geld wordt gebruikt. Nadeel: het vermogen telt mee voor jouw box 3-belasting (zie hieronder).
Indexfondsen en ETF’s: voor de langetermijnspaarder zijn goedkope indexfondsen (fondsen die een brede beursindex volgen, zoals de wereldmarkt) een goede keuze. Ze hebben lage kosten, zijn breed gespreid en leveren historisch gezien een gemiddeld jaarrendement van 6 tot 8 procent. Kies voor fondsen met lage beheerkosten (TER van 0,1 tot 0,3 procent per jaar).
Fiscale aspecten: box 3 en schenkingsvrijstelling
Vermogen op een spaar- of beleggingsrekening valt in box 3 van de inkomstenbelasting. In box 3 wordt een fictief rendement belast over je vermogen boven de vrijstelling. De vrijstelling in box 3 bedraagt in 2025 circa 57.000 euro per persoon (of 114.000 euro voor fiscale partners). Zolang je totale box 3-vermogen onder deze drempel blijft, betaal je geen belasting.
Vermogen op naam van het kind telt mee in box 3, maar op de aangifte van de ouders zolang het kind minderjarig is (onder de 18 jaar). Dit verandert zodra het kind meerderjarig wordt: dan is het kind zelf belastingplichtig voor zijn eigen vermogen.
Schenkingsvrijstelling: je mag jaarlijks een belastingvrij bedrag schenken aan je kind. In 2025 bedraagt de jaarlijkse vrijstelling voor schenkingen aan kinderen circa 6.035 euro per ouder. Je kunt dit jaarlijks benutten om vermogen belastingvrij over te dragen aan je kind. Schenkingen boven de vrijstelling zijn belast met schenkbelasting.
Er is een eenmalig verhoogde vrijstelling voor schenkingen aan kinderen van 18 tot 40 jaar: de zogenaamde jubelton of eigen woningschenking. Maar let op: per 2024 is de verhoogde vrijstelling voor de eigen woning afgeschaft. De enige verhoogde vrijstelling die nog geldt is de studievrijstelling: een eenmalige schenking van circa 28.000 euro voor een dure studie is vrijgesteld van schenkbelasting, mits aan de voorwaarden wordt voldaan. Raadpleeg de Belastingdienst voor de actuele bedragen en voorwaarden.
Kinderspaarplan via een verzekeraar
Sommige verzekeraars bieden speciale kinderspaarplannen of studieplannen aan: een combinatie van sparen of beleggen met een overlijdensrisicoverzekering. Als een ouder overlijdt, zorgt de verzekering ervoor dat de stortingen worden doorgezet of dat de bestemming (studiegeld) beschikbaar blijft voor het kind. Dit klinkt aantrekkelijk, maar de kosten van dergelijke producten zijn doorgaans aanzienlijk hoger dan die van een gewone beleggingsrekening. Bereken altijd wat de netto opbrengst is na aftrek van alle kosten.
Als het verzekeringselement belangrijk voor je is, overweeg dan een losse overlijdensrisicoverzekering in combinatie met een goedkope beleggingsrekening: dit is in de meeste gevallen financieel voordeliger.
Geld cadeau geven: hoe regel je dat?
Veel grootouders, ooms, tantes en vrienden willen graag geld geven voor het kind bij verjaardagen of feestdagen. Maak het ze gemakkelijk door een IBAN-nummer beschikbaar te stellen. Kinderen van 0 tot 18 jaar hebben recht op een jaarlijkse vrijstelling voor schenkingen van derden van circa 2.658 euro (2025). Schenkingen van grootouders of anderen boven dit bedrag zijn belast met schenkbelasting, tenzij er gebruik wordt gemaakt van een aangifte-uitzondering.
Praktisch: open een aparte spaarrekening voor cadeau-geld van familie en vrienden, apart van de maandelijkse spaarinleg van de ouders. Zo houd je overzicht en kan het kind later zien wat er door de jaren is gespaard.
Hoeveel sparen per maand?
Er is geen universeel antwoord: het hangt af van je doelstelling (rijles, studie, eerste woning, of gewoon een buffer), je tijdshorizon en je financiële ruimte. Richtlijnen voor een studiefonds: een hbo- of universitaire studie kost een student al snel 800 tot 1.200 euro per maand (collegegeld, huur, levensonderhoud). Over 4 jaar is dat 38.000 tot 57.000 euro. Als je dat volledig wil sparen via beleggen met een gemiddeld rendement van 6 procent, moet je bij een kind van 0 jaar circa 80 tot 120 euro per maand inleggen.
Dit is een grove indicatie: de werkelijkheid hangt af van het werkelijke rendement, inflatie en de kosten van studeren over 18 jaar. Maar het geeft een orde van grootte: zelfs kleine maandelijkse inleg, consequent volgehouden, maakt een significant verschil.
Kinderrekening openen: hoe doe je dat?
Een betaal- of spaarrekening op naam van een minderjarige open je doorgaans bij de bank van keuze. Je hebt nodig: het burgerservicenummer (BSN) van het kind (staat op de geboortakte of het paspoort van het kind), een geldig identiteitsbewijs van de ouder(s) en soms het geboortebewijs van het kind. Sommige banken bieden volledig digitale opening van een kinderrekening aan via de app; bij andere banken moet je naar een kantoor.
Zorg dat je als ouder de rekening koppelt aan jouw eigen rekening voor gemakkelijk overboeken, en stel een automatische maandelijkse overschrijving in zodat je niet vergeet te storten.
Praten over geld met je kind
Sparen voor een kind is niet alleen iets wat je achter de schermen doet: het is ook een kans om kinderen financieel bewust op te voeden. Leg het kind van jongs af aan uit dat er geld voor hem of haar wordt gespaard en waarvoor. Leer het kind van jongs af aan de waarde van geld, het verschil tussen wensen en behoeften en de basis van sparen. Kinderen die vroeg financieel bewust worden gemaakt, gaan als volwassenen bewuster om met hun geld.
Sparen versus beleggen: de lange-termijnafweging
Het is de vraag die iedere ouder vroeg of laat stelt: zet ik het geld op een spaarrekening of ga ik beleggen? Het klinkt als een technische keuze, maar het antwoord hangt vooral af van één ding: wanneer heb je het geld nodig?
Op de korte termijn, zeg binnen vijf jaar, is sparen de veiligste keuze. De beurs kan in die periode flink schommelen, en als je het geld net nodig hebt als de koersen laag staan, realiseer je verlies. Een spaarrekening geeft zekerheid: het saldo van vandaag is het saldo van morgen, plus rente.
Op de lange termijn, tien jaar of meer, tekent de verhouding zich heel anders. De historische gemiddelde rendementen van een breed gespreid aandelenfonds liggen rond de 7 procent per jaar, inclusief herbelegging van dividenden. De rente op spaarrekeningen heeft de afgelopen jaren 0 tot 2 procent bedragen. Het verschil lijkt klein, maar over 18 jaar is de impact enorm. Wie bij de geboorte van zijn kind 10.000 euro inlegt op een spaarrekening met 1,5 procent rente, heeft na 18 jaar circa 13.100 euro. Hetzelfde bedrag in een indexfonds met 7 procent rendement groeit naar ruim 33.800 euro. Meer dan het dubbele.
De keerzijde van beleggen is volatiliteit. In 2022 verloor de wereldbeurs ruim 20 procent van zijn waarde in één jaar. Wie in 2021 begon te beleggen voor zijn pasgeboren kind, keek in 2022 op papier naar een verlies. Maar wie niet verkocht, zag het herstel in 2023 en 2024. Beleggen werkt op de lange termijn, maar vraagt om een rustige maag en de discipline om niet te verkopen bij een koersdaling.
Een tussenoptie is het opbouwen van een combinatie: een basisbuffer op de spaarrekening (voor het geval je het geld eerder nodig hebt, of voor het emotionele gemak) en een groter deel in een indexfonds voor de echte lange termijn. Zo combineer je de zekerheid van sparen met het groeipotentieel van beleggen.
Grootouders die willen meesparen: mogelijkheden en belasting
Opa en oma die willen bijdragen aan de toekomst van hun kleinkind, dat is mooi en financieel zinvol. Maar hoe doe je dat verstandig, zonder onnodige belasting te betalen?
De meest gangbare route is een jaarlijkse schenking binnen de vrijstelling. Grootouders mogen jaarlijks belastingvrij tot circa 2.658 euro schenken aan een kleinkind (bedrag 2025, jaarlijks geïndexeerd). Dat zijn twee keer per jaar een klein cadeau dat fiscaal niets kost. Over een periode van 18 jaar telt dat op tot bijna 48.000 euro aan belastingvrije schenkingen, voor één stel grootouders. Tel er de rente of het beleggingsrendement bij op en het bedrag wordt nog hoger.
Willen grootouders meer dan de jaarlijkse vrijstelling schenken, dan zijn er twee opties. Ze kunnen de schenking spreiden over meerdere jaren, zodat ze altijd binnen de jaarlijkse vrijstelling blijven. Of ze betalen schenkbelasting over het deel boven de vrijstelling: het tarief voor schenkingen van grootouders aan kleinkinderen is 18 procent over de eerste schijf (tot circa 138.641 euro in 2025) en 36 procent daarboven. Dit is hoger dan het tarief voor ouders aan kinderen (10 en 20 procent), dus de jaarlijkse vrijstelling benutten is voor grootouders extra aantrekkelijk.
Een veelgebruikte constructie is dat grootouders het geld schenken aan de ouders, die het vervolgens op naam van het kleinkind sparen of beleggen. Zo kunnen de ouders de jaarlijkse vrijstelling voor ouder-kindschenkingen (circa 6.035 euro per ouder in 2025) benutten, die hoger is dan de grootouder-kleinkindvrijstelling. Let op: dit vereist dat de schenking aan de ouders ook fiscaal wordt afgehandeld. Raadpleeg bij grotere bedragen een belastingadviseur om zeker te zijn dat je de fiscale regels correct toepast.
Grootouders die zelf beleggen voor het kleinkind (op hun eigen naam) lopen het risico dat de beleggingen in hun erfenis vallen als zij overlijden, wat successierecht kan opleveren. Een alternatief is het geld al tijdens het leven over te dragen en eventueel gebruik te maken van de jaarlijkse vrijstellingen.
Spaardoel: studie, rijbewijs of een eerste woning?
Je kunt voor je kind sparen zonder duidelijk doel, gewoon als buffer voor later. Maar als je een concreet doel voor ogen hebt, helpt dat je om het maandbedrag en de tijdshorizon te bepalen. De drie meest genoemde doelen zijn heel verschillend van omvang.
Het rijbewijs is het kleinste en vroegste doel. Een rijbewijs kost in Nederland gemiddeld 2.000 tot 3.500 euro, afhankelijk van het aantal lessen. Je kind mag rijlessen nemen vanaf 16,5 jaar (voor begeleid rijden) of lessen bij een rijschool doorgaans vanaf 16 jaar. Als je 17 jaar de tijd hebt, heb je genoeg aan 10 à 15 euro per maand om een rijbewijs te financieren, ook zonder beleggingsrendement.
Een studie is groter en minder goed voorspelbaar. Hbo en universiteit kosten studenten momenteel 800 tot 1.200 euro per maand als je huur, levensonderhoud en collegegeld meerekent. Een vierjarige opleiding kost daarmee al snel 38.000 tot 58.000 euro. Maar over 18 jaar zijn die bedragen door inflatie hoger. Studiefinanciering bestaat nog (al verandert de politiek rondom leningen en beurzen regelmatig), maar reken er niet blind op. Een gespaarde buffer van 15.000 tot 25.000 euro geeft je kind een vliegende start zonder hoge studieschuld.
De eerste woning is het ambitieuze doel. De woningmarkt in Nederland maakt een eigen bijdrage van tienduizenden euro’s inmiddels bijna noodzakelijk voor starters. Een bijdrage van de ouders in de vorm van schenking of lening is voor veel jongvolwassenen het enige wat het kopen van een woning haalbaar maakt. Als je dat nastreeft, is de tijdshorizon langer (je kind koopt doorgaans pas na het 25e jaar) en zijn de bedragen groter. Beleggen voor de lange termijn is dan het meest efficiënt.
Je hoeft je overigens niet te binden aan één doel. Spaar breed en beslis later samen met je kind waarvoor het geld het best wordt gebruikt. Kinderen die weten dat er geld voor ze gespaard is, gaan er doorgaans zorgvuldiger mee om dan kinderen die plotseling een grote som onverwacht in de schoot geworpen krijgen.
Financiële opvoeding naast het sparen
Geld opzijzetten voor je kind is één kant van de medaille. De andere kant is je kind leren omgaan met geld. Want wat heb je aan een mooi gespaard bedrag als je kind op zijn 18e jaar niet weet wat een budget is?
Zakgeld is het klassieke startpunt. Onderzoek laat zien dat kinderen die van jongs af aan zakgeld ontvangen en leren verdelen over sparen, uitgeven en delen, als volwassenen beter met geld omgaan. Begin klein: een paar euro per week voor een basisschoollier, iets meer voor een puber. Laat ze vrij om het zelf te besteden, inclusief de ervaring dat het geld snel op is als je niet oppast.
Praten over geld is minstens zo belangrijk als het zakgeld zelf. Vertel je kind van jongs af aan dat er gespaard wordt en waarvoor. Als het kind ouder wordt, laat het meekijken in het spaarsaldo, leg uit wat beleggen is en waarom de waarde soms wat daalt en soms stijgt. Kinderen die begrijpen hoe geld werkt, zijn beter voorbereid op de financiële beslissingen die ze later moeten nemen, van het afsluiten van een telefoonabonnement tot het kiezen van een studiefinanciering.
Een apart spaarbusje of een eigen betaalrekening (sommige banken bieden al betaalrekeningen aan voor kinderen vanaf 8 jaar) geeft kinderen de kans om zelf te ervaren wat sparen betekent. Ze zien het saldo groeien, en ze zien wat er gebeurt als ze iets kopen. Dat is financieel onderwijs in de praktijk, en het kost niets extra.
Belasting en sparen voor je kind: veelgemaakte fouten
Veel ouders stappen in dezelfde valkuilen als ze geld voor hun kind opzijzetten. De bekendste: ze openen een rekening op naam van het kind, storten er jarenlang geld op, en realiseren zich pas later dat het saldo op de achttiende verjaardag volledig beschikbaar is voor het kind, zonder enige beperking. Of ze vergeten om schenkingen formeel te registreren, waardoor de Belastingdienst bij grotere bedragen vragen stelt.
Een tweede veelgemaakte fout is het niet benutten van de jaarlijkse schenkingsvrijstelling. Als ouder mag je je kind jaarlijks een belastingvrij bedrag schenken: in 2025 circa 6.035 euro per ouder. Als je dat jarenlang doet en het geld laat staan op een spaar- of beleggingsrekening van je kind, heb je na 18 jaar aanzienlijk vermogen overgedragen zonder dat er schenkbelasting is betaald. Veel ouders weten dit en doen het toch niet systematisch, simpelweg omdat ze er niet actief aan denken. Zet een jaarlijkse herinnering in je agenda.
Een derde fout is het verwarren van de eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling. Per 2024 is de zogenaamde jubelton voor de eigen woning afgeschaft. Wat er nog wel is: de eenmalige studievrijstelling van circa 28.000 euro voor een dure studie, mits aan de voorwaarden wordt voldaan en de schenking correct wordt aangegeven. Controleer altijd de actuele bedragen en voorwaarden via de Belastingdienst, want deze regels veranderen regelmatig.
Tot slot: sommige ouders kiezen voor een kinderspaarplan of studieplan via een verzekeraar, aangelokt door de combinatie van sparen en zekerheid. De kosten van zulke producten zijn echter doorgaans hoog. Een onafhankelijke vergelijking tussen een koopsom bij een verzekeraar en een eenvoudige beleggingsrekening bij een broker laat vrijwel altijd zien dat de broker-optie meer oplevert na aftrek van kosten. Laat je niet verleiden door mooie brochures: vraag altijd naar de totale kostenlast (TER en eventuele afsluiprovisie) voordat je tekent.
De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen professioneel financieel of juridisch advies. Raadpleeg een specialist voor jouw persoonlijke situatie.
Veelgestelde vragen
De meest gestelde vragen over dit onderwerp